Proeflezen

De fouten die drie lezingen door de auteur overleven

Auteurs missen typefouten niet door slordigheid. Ze missen ze omdat ze lezen wat ze bedoelden te schrijven, en de hersenen vullen het gat op. Daarom gaat een document dat intern drie keer is gecontroleerd nog naar de drukker met de naam van een klant op twee manieren gespeld en een totaal dat niet klopt met de tabel.

Een proeflezer leest anders: langzaam, regel voor regel, zonder te weten wat de zin zou moeten zeggen. De tweede ronde is geen herhaling van de eerste. Die loopt door het document en zoekt alleen naar consistentie, want de ergste fouten zijn geen spelfouten maar een cijfer dat verandert tussen pagina 4 en pagina 19.

• Cijfers en totalen die niet overeenkomen tussen tekst, tabellen en samenvattingen
• Namen, producttermen en functietitels op twee manieren gespeld of geschreven
• Gemengde Britse en Amerikaanse spelling in hetzelfde document
• Kruisverwijzingen die wijzen naar een verplaatste sectie
• Ondertitels, voetnoten en headers die uit een eerdere versie zijn achtergebleven

Proeflezen na opmaak is een aparte klus

Tekst die perfect was in Word kan breken zodra een designer hem in een layout laat vloeien. Woorden splitsen lelijk over regels, een alinea verliest zijn laatste zin in een overlopend tekstkader, of een kop staat alleen onderaan een pagina. Niets daarvan bestaat in het manuscript, dus een proeflezing van het manuscript kan ze niet vangen.

We markeren ontworpen bestanden met standaard PDF-annotaties, elk vastgezet op de exacte plek, zodat de ontwerper ze kan doorlopen zonder iemands notities te hoeven interpreteren. Voor lange rapporten raden we beide aan: een proefleesronde van de definitieve tekst en daarna een lichtere controle van het ontworpen proef tegen die tekst. De tweede controle is snel, en juist die vangt wat daadwerkelijk gedrukt wordt.